सोमवार, कार्तिक १०, २०७७
  • होमपेज
  • विचार/ब्लग
  • नेतालाई मेरो खुलापत्र

नेतालाई मेरो खुलापत्र

  • बिहिबार, जेष्ठ ८, २०७७
नेतालाई मेरो खुलापत्र

समग्रमा बाजुराबाट राजनीति नेतृत्वमा पुुग्नु भएका सबै नेताजी लाई सादर नमस्कार ! वर्तमान विश्व कोरोना परिवेशमा यो आलेखले ठ्याक्कै मेल नखान सक्छ। सर्वप्रथम “हामी सबै कोरोना महामारीबाट बचौं र बचाऔं । ”
आज म बाजुराको सदरमुकाम मार्तडीबाट वेभमार्फत तपाइँहरुलाई पत्र लेखि पठाउँदैछु । त्यो पनि बाजुरा डेटलाईनको चल्दोफुर्दाे अनलाइन बडिमालिका अनलाइन खबर मार्फत । यसको सार तपाइँलाई उक्साउन र अतिरञ्जीत पार्न हुँदै होइन । तपाइँहरु धरातलमा रहेर समाजका निम्ति थप जिम्मेवार बन्नुहुनेछ भन्ने मात्र हो ।

सम्भवतः बाजे बजैं ,बुवा आमा र अंकल आन्टीले गरेका राजनीतिक क्रियाकलापको इतिहास तपाइँ हामीमा ताजै छ ।तसर्थ मेरो ब्यक्तीगत जीवनमा बुवा—आमा वा अंंकल आन्टी भनेर यो पत्रमा सम्बोधन गर्न कमै देख्छु । यतिवेला बाजुरामा जे जति देख्छु ,तपाइँहरु दिदीबहीनी र दाज्युभाई अनि यहाँहरुका क्याडरहरु ।
मेरो विचार पढ्दा तपाइँहरुले लान्छना लाउनुहुनेछ । तरपनि मनमनै सही हो भन्नेको पनि कमी हुने छैन । राष्ट्रीय एजेण्डा र सवालका लागि बाजुराका नेताले खेलेको भुमिका यतिबेला चर्चा गर्न चाहन्न । किनकी राजनीतिमा केन्द्रीय स्तरका नेता बाजुराले जन्माएको छ । राष्ट्रीय राजनीतिमा यहाँहरुको दह्रो उपस्थिती छ , यसमा गौरव गर्छु ।
यो अंकमा माओवादी सशस्त्र द्वन्दकालमा भएका घटनाक्रमलाई समावेश गरिने छैन । किनकी त्योपनि एक राष्ट्रीय राजनीतिक मुद्धा थियो । बाजुरामा पत्रकारिता र नागरिक आन्दोलनका सवालमा भने पछिल्ला अंकमा पस्कनेछु । समाज रुपान्तरणको प्रमुख प्रकार्यात्मक सम्बन्ध राजनीति हो । हामीले ब्यक्ती राजनीति र पद स्थानान्तरण गर्न सक्यौँ । तर, समाज रुपान्तरण गर्न सकेनौं । आजको पत्र केवल राजनीतिक सवालमा समृद्ध बाजुरा निर्माणका लागि तपाइँहरु र तपाइँका क्याडरले गरेका क्रियाकलाप र जनआकांक्षको गोलमटोल सार लेख्दै छु ।
२०४६ यता बिकास केही भएन भन्ने अर्थपनि नलगाउनु होला । सारमा विकासको गतिपनि अघिबढेको छ । तथापि स्थानीय शासन ब्यबस्थालाई अब्बल बनाउन बहुदलीय, लोकतान्त्रिक शासन ब्यवस्थालाई मर्यादित बनाउनुको सट्टा बाजुरामा भाँटे राजनीतिको उदय भयो र त्यसको परिणाम अहिले हामी भोग्दैछौं । यहाँहरुलाई थाह छ । २०४९ मा जगदीश काण्ड,२०५१मा भदौरे काण्ड , तोली काण्ड, भैसीेंकाण्ड , (बाह्रविस मा भैंसी किनेर ल्याउने गोठालोलाई बाटोमै फलानो पार्टीको भनेर कुटपिट गरियो ।) पिलुकाण्ड । चुनाव हार्दापनि वोतलमा पिसाव फेर्नु पर्ने अबस्था चुनाव जिताउनैकै लागि २०५४ सालमा मा.वि.नि. लाई सिडिओ वनाएर ल्याए पछि सिडिओ अब्दुल रहित खाँको ज्यादती , गाउँमा चुनाव पनि हार्नु गाउँबाट बिस्थापित पनि हुनु , मतपेटीका कणली फ्याक्नु , २०५४ को स्थानीय निर्वचनको चुनावमा एकछत्र मतदान गराउन नौविसमा आइते सेराला लगायतले खेप्नुपरेको गोलिकाण्ड , धिम काण्ड लाई स्मरण गरौंत । गाउमा भएका सानातिना राजनीतिक कलहका त कुरै नगरौं , विचमा भएका स्थानीय विकास अधिकारी रमेशप्रसाद पुडासैनी ,विस्नु घिमिरे, प्रकाशराज पौडेल जहिले विवादित भए । त्यसैगरी तत्कालिन जिल्ला शिक्षा अधिकारी बिरसिंह धामी , नागेन्द्रप्रसाद रेग्मी , लगायतका अधिकारी विवादित भएर गए । अन्य कार्यालयका कर्मचारी माथिको मसिनो भेदभावका हिसावै छैन ।
२०५६का उम्मेदवार स्वयं आफैलाई मतदान गर्न नपाउने अबस्था । त्यसैगरी एस एल.सी दिएर आउने वित्तिकै भ्रष्टाचारको आरोपमा तत्कालिन प्रजिअ देबिराम भण्डारी माथि भएको हमला ,सिडिओ क्वाटर जलाउनुु , छिटो सडक निर्माण गर्न बाजुरा बन्दको सिभिल संघर्ष र बीचमै तुहाइएको आन्दोलनको उपलब्धी , बुढिगंगामा बेलीब्रिज मागका लागि मिडीया मार्फत स्वतन्त्र नागरिक दवाब गरिरहेको बेला राजनीतिक घुसपैठमा जिल्ला प्रशासान कार्यलय जलाउने काण्ड लगायतका पछिल्लो समयमा कर्मचारीलाई आस्थाकै आधारमा काखा र पाखा गर्नु । शुरक्षामा तैनाथ शुरक्षाकर्मीलाई अदालत परिसरमै कुटपिट गर्नु ,जनप्रतिनीधिले कर्मचारीलाई आफ्नो घर बोलाएर थर्काउनु, निर्देशित गर्नुले ब्यक्तीबादी सोचको प्रकास्टा हामी झेलीरहेका छौ. । केही सथानयि तहबाहेक ठेकापट्टामा राजनीतिक मिलोमतो गरी “आफ्नो हात जगन्नाथले ” स्थानीय तहको समृद्धी कहिले हुन्छ ? त्यसको हिसाब को ले गर्ने ?
अझ भनौं कोभिड १९को विश्वमहामारीले प्रताडित भएको बेला जिल्लाको बस्तुस्थिती बुझ्न अनुगमन गर्न जिल्लाका अधिकारीहरु फिल्ड जान्छन् ।तिनीहरुलाई राजनीतिक प्रतिशोधको आशंकामा वीचवाटो बाट फर्काइन्छ। ठिक छ , कुनै कर्मचारीले दलीय राजनीति गरेको प्रमाण फेलापरेमा स–प्रमाण सहित सम्बद्ध निकायमा गए त हुन्थ्यो नि । खै किन हो ? सत्ताको आडमा कर्मचारी प्रशासन निस्तेज पार्दै हुनुहुन्छ ?यसले हामी कुन कालखण्डमा छौं भन्ने संकेत गर्दछ । ? यि त केवल प्रतिनीधि घटना मात्र हुन् ।
अनि केही दिन यतामात्र बाजुरामा कार्यरत कर्मचारीलाई आस्थाकै भरमा अखिल , नेविसँघका विद्यार्थीको प्रयोग भयो । अनि एन्जीओको छाता संगठन ,गैसस महांसँघ, प्रारम्भिक सहकारी संस्था अनि कर्मचारीको प्रतिवाद लगायत सिडिओ लाई दिएका ज्ञापनपत्र ,सामाजिक सञ्जालमा आएका प्रतिक्रिया र कर्मचारीको सामुहिक ऐक्यबद्धतापत्र लगायतका तमाम घटनाले अबको बाजुरा कता तिर मोड्दै छौं ? एकपटक सोचौं, कुन विकासको मोडेलमा छौं र कुन स्थानीय , राष्ट्रीय सवाल उठान गरिएका छन् र ! माथिका प्रतिनीधिमुलक घटनाक्रमले हाम्रो स्थान कहाँ पुु¥याएको छ ?
हो, लोकतन्त्रमा विरोध आवस्यक छ । तर, आस्थाकै आधारमा विरोध ! राजनीतिक प्रतिशोध साँट्नका लागि विरोध ! तपाइँका बाजुराका गतविधीले कतिसम्म राष्ट्रीय राजनीतिलाई केन्द्रित वनाएको छ ? केवल राजनीतिक सौदावाजीमा नागरिकलाई भुमरीमा फाल्नु किमार्थ राम्रो हैन ।
यो पनि नसोच्नुहोला विरोध गर्दै गर्नुहुन्न त्यो हुंदै हैन । तर विरोधका पनि सिमा हुन्छन् , प्रक्रियाहुन्छन् ।
सारमा हाम्रो राजनीतिक चेतनास्तर कति छ भन्ने देखाउँछ ?अनि अर्काे मुख्य कुरा कर्मचारी वृत्तबाट सुनिन्छ । बाजुरामा जागीर खान जानुभन्दा त बरु राजिनामा दिन्छु ।बिडम्वना ! बाजुरा नआएरै राजिनामा लेखेका घटना तपाइँ हामीलाई जानकारी छैन र ?! जिल्लामा आएर फर्केको कर्मचारीले किन राजनीतिक कर्मीको उछिटो काट्छन् ? तिनीहरुलाई काम गर्ने वातावरण किन दिईदैन ? हाम्रै सेवा गर्न आएका कर्मचारीबाट हामी किन तिरस्कृत हुन्छौं त !
ल भन्नुस यदि भ्रष्ट कर्मचारीनै बाजुरा आउने तपाइँको आभास हो भने अहिले सम्म अदालत र अख्तियारको खोरमा भरिभराउ हुनुपर्ने हैन ? के बदमासी गर्ने कर्मचारीलाई कुटपिट ,लाल्छना र कालोमोसो लगाउदैमा न्याय पाएको अनुभुति हुन्छ ? त्यसैले कानुनी राज्यको उपहास हामीबाट हुनुहुंदैन । हुन दिनुपनि हुंदैन ।

सैदान्तिक र प्रयोगात्मक रुपमा “ समाजलाई कैंची कटानमा हैन सियो बनेर उन्नुहुने छ । ”समग्र कर्मचारी बृत्तलाई किन राजनैतिक घेराबन्दी गर्नुहुन्छ ? अनि तपाईहरुको राजनीति कर्मचारी माथि अर्जुन दृष्टीका साथ ह्यय र प्ययमा किन लाग्नुहुन्छ ? सकिन्छ भने राष्ट्रीय राजनीतिमा मुद्धा बनाउनुहोस् ,जसको सरकार आयो उसैको कर्मचारी । लोकतन्त्रमा प्रेस र मानवअधिकार रक्षा प्रमुख सर्त हुन् । हो त्यसभित्र पर्छ ट्रेड यनियन राईटस । त्यसको पनि ख्याल गर्नु परेन ?

बाजुरामा खुब रोइला सुनिन्छन् । जहिले नि खुुब राजनीति चलेको छ रे । राजनीति चलिरहन्छ । तर, यहाँ राजनीतिका नाममा तिकडम बढी भएको आवास भईरहेको छ । राष्ट्रीय सवाल र जिल्लाको सर्वाङ्गीण विकासका सावलमा मुद्धा उठान गर्नु जायज हो । म सम्मान गर्छु । तर हेक्का गर्नुस् बाजुरामा नयाँ कर्मचारी आउने बित्तिकै कुन पार्टीको हो ? विशेष गरी नेकपाको आस्थावान् होकी,नेपाली काँग्रेसको आस्थावान होकी ? पहिले त्यो हेरिन्छ । अनि होटेल पसलका चिया गफमा पनि यो त हाम्रो पार्टीको रैछ । माथिबाट फलानाले पठाएको । त्यो पनि यो गुटको हो है । त्यसलाई त अब ठेगान लाउनुपर्छ रे ! अनि कर्मचारी त लोकसेवाबाट छनौट भएर आएको राष्ट्रको बौद्धिक ब्यक्तीत्व हो । उसले तपाइँ हामीले गरेका हर्कत थाहापाएर आस्थावान दलमा ओत लाग्नु स्वभाविक हो । हामीमा आत्मसंयम छैन । त्यसैले सारमा म श्रीमद्भागवत गिता सार उद्धरण गर्न चाहान्छु । श्रीमद्भागवत् गीताको छैटौं अध्यायमा भनिएको छ । आत्मसंयम् योग ।
सुहृन्मित्रार्युदासीनमध्यस्थद्वेष्यबन्धुषु ।
साधुष्वपि च पापेषु समबुद्धिर्वि्शिष्यते ।।

अर्थात जसले निष्कपट मित्र, प्रिय मित्र, तटस्थ, मध्यस्थ, ईष्र्यालु, शत्रु, धार्मिक र पापी मान्छेलाई बराबर देख्छ, त्यो नै विशिष्ट व्यक्ति हो । हरेक मानिसका जीवनमा परिवारका मानिसबाहेक यही आठ प्रकारका हुन्छन् । जोसँग समभाव छ, जसले परम मित्रलाई गर्ने व्यवहार र भयानक शत्रुलाई गर्ने व्यवहार उस्तै उस्तै हुन्छ भने ऊ नै विशिष्ट हो । जो धार्मिक व्यक्ति र पापी मान्छेलाई देख्दा कुनै भेदभाव राख्दैन त्यो विशिष्ट हो । जो कसैको पक्ष या विपक्षमा नउभिएर तटस्थ रहन्छ त्यो व्यक्ति विशिष्ट व्यक्ति हो ।
हेर्नुस मनलाई जित्नका लागि मन नै सबै भन्दा ठूलो मीत्र हो भने नसक्नेका लागि मन नै सबैभन्दा ठूलो शत्रुु हो । एउटा मानिसले अर्को मानिसलाई हेर्ने दृष्टीकोण नै फरक बनाएका छौं । हाम्रो मन नै उदार छैन । उसलाई रिसरागले हैन गुण र दोषले ले छुट्याउने कला हामीमा हुनुपर्छ ।आत्मसंयम बन्नै पर्छ ।
यसै विषयलाई लिएर म अझ राजनीतिमै ठोकिन्छु । हामी यति जडशुत्रबादी छौं किनकी फलानाको घरमा बच्चा जन्मियो भने त्यहाँ त फलाना पार्टीको संख्या बढ्यो रे , जन्मसिद्ध रुपमा उसलाई दलको लोगो भिडाईन्छ । राजनीतिक आस्था नमिल्यो भने मठमन्दीरमा सामुहिक पुजा बर्जित, रोपाइँ बर्जित, जन्तब¥यात बर्जित , पानी पँधेरो बर्जित ! तसर्थ हामी समृद्ध समाज निर्माण गर्दै छौं कि भत्काउँदै ?

तपाइले राजनीति गर्दा गर्दै हुर्केको ऊ मानिस अहिले साउदी कतारको घाममा तड्पीएको छ कालापहाडमा छ । तर, यहाँ नेताजीहरु उसलाइ भोटरलिष्टमा गन्न छोड्दैनन् । नेता मान्छेमा समभाव छैन । मैले तपाइँको सम्मान गरेपछि न तपाईले मेरो सम्मान गर्नु हुन्छ । मैले जहिलेपनि तपाइँलाई तिरस्कार गरिरहने अनि तपाइँले मलाई प्रभु त भन्नुहुन्न नि ।
विवेकशील मानिसले हरेक व्यक्तीको एक्टीभिटी र कनेक्टीभिटीलाई अवलोकन गर्दछ । अनि त्यसपछि उसले क्रिया प्रतिक्रिया दिन्छ । तर्क कुतर्कको ख्याल गर्दछ । त्यसैगरी समाज शास्त्रका पिता प्लेटो भन्दछन् , “पहिले आफुु को हुँ बुझ, त्यसपछि समाजको अध्ययन गर, अनि प्रकार्यान्त समाजलाई संरचित गर ”।

कर्मचारीका सन्दर्भमा ः राजनीतिमा दुध कुण्ड नहाएका कर्मचारी विरलै भेटिन्छन् । पर्दाभित्र बसेर खुसुुखुसु नगर्नु होला । बाजुरा बसेर गएका कर्मचारी अधिकारीहरुले यहाँको भुगोललाई अति माया गर्छन् । तर, राजनीति वितृष्णाका रोइलालाई किन घृणा गररे निस्किन्छन् !? “नबिराउनु न डराउनु ।” यो जिल्ला आफ्ना कार्यकर्ता कर्मचारीले हिनामिना गरेको तथ्य प्रमाण आएपनि हेलिकिप्टरमा चढाएर पठाउने ।रातारात भगाउने । ओली गाउँ खाने बाघ दानीगाउँपनि पल्किन्छ थाह छैन मात्र सरुवा गरि पठाउने यति हो सजाय ? हत्या अभियोगकालाई पार्टी प्रवेश गराएर मुद्धा जिताउने । अर्को दलको आस्थाका कर्मचारीले सानो केही गरे ढुंगामुडा बर्साउने । घरमा बोलाएर थर्काउने पुरानै सनातन भएको छ ।

यसै पत्र मार्फत तपाइँ सरकारी कर्मचारीलाई अनुरोध ! तपाइँहरु ढुक्क भएर नियमानुसार काम गर्नुृहोस् । राप ,दाप र रवाफलाई तपाइको जुत्ताले कुल्चेर दवायर राख्नुस् । सीर्फ नागरिकको काममा तल्लिन हुनुहोस् । नेताहरु ! नातागत हैन, नीतिगत बन्नुस आत्मसंयम् हुनुहोस् । “चोल्लाइ त कट्टटा तैं रितो होल्लाई ।” अस्तु…….. ।
माथिउलेखित सन्दर्भहरु बाजुरा डेटलाईनबाट पत्रकारिता गर्दाका अनुभव र निजी विचार हुन् ।
दयाराम पण्डित
संस्थापक सभापति
नेपाल पत्रकार महासंघ बाजुरा—बझाङ्ग शाखा ।

चर्चामा

सम्बन्धित समाचार

स्टोक्सको शतकमा राजस्थानले मुम्बईलाई हरायो
स्टोक्सको शतकमा राजस्थानले मुम्बईलाई हरायो
राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको दसैं शुभकामना
राष्ट्रपति, उपराष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीको दसैं शुभकामना
उदाउदै गरेका दिपेश समर्पण
उदाउदै गरेका दिपेश समर्पण
‘परदेशी आयो कोशेली ल्यायो’ गितको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक
‘परदेशी आयो कोशेली ल्यायो’ गितको म्युजिक भिडियो सार्वजनिक
कैलालीमा २ किशोरीमाथि सामूहिक बलात्कार, ८ जना पक्राउ
कैलालीमा २ किशोरीमाथि सामूहिक बलात्कार, ८ जना पक्राउ
आज बडादशैँ, बिहान १० बजेर १९ मिनेटमा टीकाको उत्तम साइतधनगढीः दुर्गापक्षको मुख्य दिन आज विजयादशमी मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रुपमा शुभ साइतको प्रतीक रातो टीका एवं समृद्धिको प्रतीक जमरा लगाएर मनाइँदैछ । घटस्थापनाका दिन स्थापना गरिएको घडाबाट अभिषेक गरी विजयादशमीको टीका लगाइन्छ ।  आश्विन शुक्ल दशमीका दिनमा मनाइने विजयादशमी पर्व आज हर्षोल्लासका साथ मान्यजनबाट दुर्गाभवानीको प्रसादस्वरुप टीका र  जमरा थापेर मनाइन्छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले आज देवी विसर्जनको साइत बिहान १० बजेर ११ मिनेटमा रहेको जनाएको छ ।    टीकाप्रसाद ग्रहण गर्न साइत खोज्नेका लागि भने १० बजेर १९ मिनेटमा उत्तम रहेको समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले  जानकारी दिए । विजयादशमी आफैंँमा शुभ दिन भएकाले आज टीका लगाउन सामान्य मानिसले साइत खोज्नु नपर्ने पनि उनले बताए ।  “राज्य सञ्चालकले भने साइतमै टीका लगाउनुपर्छ, राज्य सञ्चालकले शुभसाइतमा टीका लगाउँदा प्रभु, मन्त्र र उत्साहशक्ति प्राप्त हुने शास्त्रीय वचन रहेकाले साइत दिइएको हो, साइतमै टीका लगाउँदा देवीको शक्ति प्राप्त हुन्छ” धर्मशास्त्रविद् प्रा डा गौतमले भने ।   लगाइमाग्ने पश्चिम, लगाइदिने पूर्व फर्कनुपर्ने  आज विजयादशमीको दिन चन्द्रमा कुम्भ राशिमा रहेकाले टीका लगाइमाग्ने मानिस पश्चिम फर्कनुपर्छ । टीका लगाइदिनेले भने पूर्व फर्केर बस्नुपर्ने शास्त्रीय मान्यता छ । चन्द्रमालाई दाहिने र सम्मुख पार्दा शुभ हुने भएकाले यसो गर्नुपर्ने अध्यक्ष गौतमले सुनाए ।  आजदेखि पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट दुर्गाको प्रसादका रुपमा टीका ग्रहण गर्दा अन्य फूलका साथै घटस्थापनाका दिनमा वैदिक विधिपूर्वक राखिएको पहेँलो जमरालाई समृद्धिको प्रतीकको रुप मानी लगाइन्छ । जमराले विभिन्न रोगव्याधिमा औषधिको रुपमा काम गर्ने तथ्य वैज्ञानिकरुपमा समेत पुष्टि भइसकेको छ ।  कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहेकाले  जमराको रस सेवन गर्नाले रोग प्रतिरोधी क्षमता वृद्धि हुने आयुर्वेदका चिकित्सकको भनाइ छ ।    घटस्थापनामा स्थापना गरिएको पूर्ण कलशको जलबाट अभिषेक गरेपछि वर्षभर शान्ति हुने भएकाले आज मान्यजनबाट टीका र प्रसाद लगाउनुअघि अभिषेक गर्ने गरिएको हो ।  असत्यमाथि सत्य र आसुरीशक्तिमाथि दैवीशक्तिको विजयको प्रतीकका रुपमा मनाइने विजयादशमी बडादशँैंकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिन हो । सत्ययुगमा देवीले महिषासुर र त्रेता युगमा रामले असत्यको प्रतीक रावणमाथि आजकै दिन विजय प्राप्त गरेकाले त्यही समयदेखि विजयादशमी मनाउन शुरु गरिएको धार्मिक विश्वास छ ।  आजकै दिन मौर्यसम्राट् अशोकले शस्त्रास्त्र परित्याग गरेकाले बौद्धहरु शस्त्रपरित्याग दिवस मनाउँछन् ।  गुरु पुरोहित, हजुरबा, हजुरआमा, बा, आमा, मान्यजन तथा ठूलाबडाका हातबाट नवदुर्गाभवानीको टीका, जमरा तथा प्रसाद थापी यश, ऐश्वर्य वृद्धि, काम गर्ने क्षमतामा वृद्धि एवं दीर्घायु प्राप्त होस् भनी आशीर्वाद लिइन्छ ।    विजयादशमीमा टीका लगाइदिँदा यस्ता मन्त्रले आशीर्वाद दिने गरिन्छ  आयुद्रोणसुते श्रियं  दशरथे शत्रुक्षयं राघवे ।   ऐश्वर्यं नहुषे गतिश्च पवने मानं च दुर्योधने ।।  शौर्यं शान्तनवे बलं हलधरे दानं च कुन्तीसुते ।  विज्ञानं विदुरे भवतु भवतां कीर्तिश्च नारायणे ।।   यो मन्त्र विशेषगरी पुरुषलाई टीका लगाउँदा आशीर्वाद दिन भनिन्छ । महिलालाई भने दुर्गादेवीको स्वरुप मानेर  आशीर्वाद दिइन्छः   जयन्ती मङ्गलाकाली भद्रकाली कपालिनी  ।  दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तुते ।।  आजदेखि कोजाग्रत पूर्णिमाका दिनसम्म मान्यजनबाट दुर्गाको प्रसादस्वरुप टीका, जमरा र आशीर्वाद थाप्न हिंँड्ने मानिसको बाटामा भीड लाग्ने गरे पनि यस वर्ष कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणका कारण सुरक्षित हुनुपर्नेछ । मान्यजनसँग आशीर्वाद लिन जाँदा तिनैलाई जोखिममा नपार्ने गरी सचेतता अपनाउन समितिले आह्वान गरेको छ ।   तुलजा भवानी यात्रा   महानवमीका अवसरमा आइतबार हनुमानढोकास्थित तलेजु भवानी मन्दिर कोरोनाको त्रासका कारण नखुले पनि भौतिक दूरी कायम गरी सोमबार तुलजा भवानी यात्रा भने गरिने जनाइएको छ । तलेजु भवानीको मन्दिर वर्षमा एक दिन मात्र महानवमीका दिन खोल्ने प्रचलन थियो ।   समितिले दिएको साइतमा बिहान ८ ः ४७ बजे भवानी यात्रा शुरु गरिनेछ । भवानीलाई स्थिरासन भने बिहान ९ः४९ बजे नै गरिनेछ । यसैगरी खड्गयात्रा पनि सोमबार नै गरिने जनाइएको छ ।
आज बडादशैँ, बिहान १० बजेर १९ मिनेटमा टीकाको उत्तम साइतधनगढीः दुर्गापक्षको मुख्य दिन आज विजयादशमी मान्यजनको हातबाट नवदुर्गाको प्रसादका रुपमा शुभ साइतको प्रतीक रातो टीका एवं समृद्धिको प्रतीक जमरा लगाएर मनाइँदैछ । घटस्थापनाका दिन स्थापना गरिएको घडाबाट अभिषेक गरी विजयादशमीको टीका लगाइन्छ । आश्विन शुक्ल दशमीका दिनमा मनाइने विजयादशमी पर्व आज हर्षोल्लासका साथ मान्यजनबाट दुर्गाभवानीको प्रसादस्वरुप टीका र जमरा थापेर मनाइन्छ । नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक समितिले आज देवी विसर्जनको साइत बिहान १० बजेर ११ मिनेटमा रहेको जनाएको छ । टीकाप्रसाद ग्रहण गर्न साइत खोज्नेका लागि भने १० बजेर १९ मिनेटमा उत्तम रहेको समितिका अध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमले जानकारी दिए । विजयादशमी आफैंँमा शुभ दिन भएकाले आज टीका लगाउन सामान्य मानिसले साइत खोज्नु नपर्ने पनि उनले बताए । “राज्य सञ्चालकले भने साइतमै टीका लगाउनुपर्छ, राज्य सञ्चालकले शुभसाइतमा टीका लगाउँदा प्रभु, मन्त्र र उत्साहशक्ति प्राप्त हुने शास्त्रीय वचन रहेकाले साइत दिइएको हो, साइतमै टीका लगाउँदा देवीको शक्ति प्राप्त हुन्छ” धर्मशास्त्रविद् प्रा डा गौतमले भने । लगाइमाग्ने पश्चिम, लगाइदिने पूर्व फर्कनुपर्ने आज विजयादशमीको दिन चन्द्रमा कुम्भ राशिमा रहेकाले टीका लगाइमाग्ने मानिस पश्चिम फर्कनुपर्छ । टीका लगाइदिनेले भने पूर्व फर्केर बस्नुपर्ने शास्त्रीय मान्यता छ । चन्द्रमालाई दाहिने र सम्मुख पार्दा शुभ हुने भएकाले यसो गर्नुपर्ने अध्यक्ष गौतमले सुनाए । आजदेखि पूर्णिमासम्म मान्यजनबाट दुर्गाको प्रसादका रुपमा टीका ग्रहण गर्दा अन्य फूलका साथै घटस्थापनाका दिनमा वैदिक विधिपूर्वक राखिएको पहेँलो जमरालाई समृद्धिको प्रतीकको रुप मानी लगाइन्छ । जमराले विभिन्न रोगव्याधिमा औषधिको रुपमा काम गर्ने तथ्य वैज्ञानिकरुपमा समेत पुष्टि भइसकेको छ । कोरोना भाइरसको सङ्क्रमण फैलिरहेकाले जमराको रस सेवन गर्नाले रोग प्रतिरोधी क्षमता वृद्धि हुने आयुर्वेदका चिकित्सकको भनाइ छ । घटस्थापनामा स्थापना गरिएको पूर्ण कलशको जलबाट अभिषेक गरेपछि वर्षभर शान्ति हुने भएकाले आज मान्यजनबाट टीका र प्रसाद लगाउनुअघि अभिषेक गर्ने गरिएको हो । असत्यमाथि सत्य र आसुरीशक्तिमाथि दैवीशक्तिको विजयको प्रतीकका रुपमा मनाइने विजयादशमी बडादशँैंकै सबैभन्दा महत्वपूर्ण दिन हो । सत्ययुगमा देवीले महिषासुर र त्रेता युगमा रामले असत्यको प्रतीक रावणमाथि आजकै दिन विजय प्राप्त गरेकाले त्यही समयदेखि विजयादशमी मनाउन शुरु गरिएको धार्मिक विश्वास छ । आजकै दिन मौर्यसम्राट् अशोकले शस्त्रास्त्र परित्याग गरेकाले बौद्धहरु शस्त्रपरित्याग दिवस मनाउँछन् । गुरु पुरोहित, हजुरबा, हजुरआमा, बा, आमा, मान्यजन तथा ठूलाबडाका हातबाट नवदुर्गाभवानीको टीका, जमरा तथा प्रसाद थापी यश, ऐश्वर्य वृद्धि, काम गर्ने क्षमतामा वृद्धि एवं दीर्घायु प्राप्त होस् भनी आशीर्वाद लिइन्छ । विजयादशमीमा टीका लगाइदिँदा यस्ता मन्त्रले आशीर्वाद दिने गरिन्छ आयुद्रोणसुते श्रियं दशरथे शत्रुक्षयं राघवे । ऐश्वर्यं नहुषे गतिश्च पवने मानं च दुर्योधने ।। शौर्यं शान्तनवे बलं हलधरे दानं च कुन्तीसुते । विज्ञानं विदुरे भवतु भवतां कीर्तिश्च नारायणे ।। यो मन्त्र विशेषगरी पुरुषलाई टीका लगाउँदा आशीर्वाद दिन भनिन्छ । महिलालाई भने दुर्गादेवीको स्वरुप मानेर आशीर्वाद दिइन्छः जयन्ती मङ्गलाकाली भद्रकाली कपालिनी । दुर्गा क्षमा शिवा धात्री स्वाहा स्वधा नमोऽस्तुते ।। आजदेखि कोजाग्रत पूर्णिमाका दिनसम्म मान्यजनबाट दुर्गाको प्रसादस्वरुप टीका, जमरा र आशीर्वाद थाप्न हिंँड्ने मानिसको बाटामा भीड लाग्ने गरे पनि यस वर्ष कोरोना भाइरसको सङ्क्रमणका कारण सुरक्षित हुनुपर्नेछ । मान्यजनसँग आशीर्वाद लिन जाँदा तिनैलाई जोखिममा नपार्ने गरी सचेतता अपनाउन समितिले आह्वान गरेको छ । तुलजा भवानी यात्रा महानवमीका अवसरमा आइतबार हनुमानढोकास्थित तलेजु भवानी मन्दिर कोरोनाको त्रासका कारण नखुले पनि भौतिक दूरी कायम गरी सोमबार तुलजा भवानी यात्रा भने गरिने जनाइएको छ । तलेजु भवानीको मन्दिर वर्षमा एक दिन मात्र महानवमीका दिन खोल्ने प्रचलन थियो । समितिले दिएको साइतमा बिहान ८ ः ४७ बजे भवानी यात्रा शुरु गरिनेछ । भवानीलाई स्थिरासन भने बिहान ९ः४९ बजे नै गरिनेछ । यसैगरी खड्गयात्रा पनि सोमबार नै गरिने जनाइएको छ ।